بنام یزدان پاک

گزارش برنامه گلگشت و صعود به ارتفاعات نمازین و زانوس نوشهر در تاریخهای1392/02/5,6

      این هفته طبق برنامه از پیش تعیین شده قرار براین شد که برنامه ای را به صورت مشترک با باشگاه کوهنوردی آیلار نوشهر برگزار کنیم . دوستان نوشهری آیلار از روز قبل یعنی روز چهارشنبه خود را مهیای پذیرایی از ما کرده بودند . ثبت نام این هفته برخلاف روال همیشه به صورت حضوری بود تا طبق نظر مدیریت اتمام حجتی باشد با کسانی که برای شرکت در برنامه اعلام آمادگی می کنند . اما برخلاف فراخوان اعلام شده تعدادی از دوستان با توجه به مشاغل و گرفتاریهای خاص خود که با آقای کیان درمیان گذاشتند از حضور در این جلسه خودداری کردند و خود را مطیع تصمیمات گرفته شده در غیاب خود اعلام کردند و به صورت تلفنی در جریان امور قرار گرفتند .

      طبق اعلام مدیریت رأس ساعت 16 روز پنج شنبه 5 اردیبهشت در محل قرار یعنی روبروی مسجد جامع کرج گردهم آمدیم . البته طبق رسم متداول باز هم تأخیر در حرکت پیش آمد . در جلسه ثبت نام مطرح شده بود که به علت مسائل پیش آمده در برنامه چند روز گذشته فعلأ از آوردن مهممان خودداری شود اما لحظاتی قبل از حرکت همنورد خوبمان آقای احمدزاده به همرا دوست و همکار چینی خود در محل قرار حاضر شدند . با تمام شرایط پیش آمده به دوست جدیدمان آقای لی خوش آمدگویی شد و در ساعت 4:20 دقیقه سفر خود را با یک دستگاه هیوندای سفید به رانندگی آقای رضوانی به سمت نوشهر آغاز کردیم .

      همراهان خوب و پر انرژیمان در این برنامه آقایان : مهران کیان ، مهر علی پیش رویان ، دکتر طاهر مهدلو ، دکتر حسین کلامی ، مهندس اسماعیل صدیقی ، علی توکل ، مهران پیش رویان ، آزاد صدغی ، محمد مرادی زاد ، حامد محمدی ، مجید احمدزاده و همسفر چینیمان آقای شوشنگ لی و خانمها : زهرا جعفریان ، مهشید دیناروند ، ندا قره داغی و مریم قره داغی بودند که چه مشتاق و با انرژی جاده زیبای چالوس را با تمام جاذبه هایش در کنار هم طی کردیم .

      در طول مسیر دکتر مهدلو همه دوستان را برای خوردن بستنی به فروشگاه دهاتی دعوت کرد . در کلیومتر 45 جاده روبروی فروشگاه متوقف شدیم . آقای کیان با مدیران خوب اداره محیط زیست کرج که در آنجا حضور داشتند مشغول صحبت شدند . نهایتأ بعد از حضور دوستان اداره محیط زیست در اتوبوس ما ، و آرزوی صحت و سلامت برای ما و با ابراز ناراحتی از عدم حضور و همراهی خود و دوستانشان در این سفر ، از ما خداحافظی کردند و ما دوباره مسیر را از سر گرفتیم . در ادامه راه به روستای وله در کیلومتر 68 جاده چالوس ، زادگاه مهندس غلامرضا سیرائی – روحش شاد و یادش گرامی _ از زحمت کشان اداره محیط زیست کرج که چند روز قبل براثر سکته مغزی فوت شده بودند رفتیم . همگی دوستان البرز سبزی با حضور بر سر مزار این عزیز ، فاتحه خواندند . بعد از خواندن فاتحه آقای کیان به همراهی دو تن دیگر از همنوردانمان به منزل پدری مهندس سیرائی رفته و ضمن همدردی  با خانواده این عزیز بنری را که از طرف گروه البرز سبز تهیه شده بود را بر سر در منزل ایشان نصب کردند .

      ساعت 18:30 دقیقه روستای وله را به سمت جاده چالوس و نوشهر ترک کردیم . آقای عینی مدیر باشگاه آیلار در طول مسیر با تماسهای متوالی زمان رسیدن ما را جویا می شدند . جاده چالوس را با تمام جاذبه های بی بدیلش به اتمام رساندیم و بعد از ذر از شهر چالوس ، در ساعت 20: 20 دقیقه به نوشهر و جلو مغازه آقای عینی رسیدیم . ایشان و چند تن از دوستانشان آنجا به استقبال ما آمدند و ضمن خوش آمدگویی ما را برای صرف شام به ویلائی در ساحل دریای خزر دعوت کردند . در آنجا نیز همسر آقای عینی ودوستان دیگری از آیلار انتظار ما را می کشیدند .

      پذیرایی خوب آقای و خانم عینی و دیگر دوستانشان خستگی راه را از تن ما زدودند ، چنان که ما گذر زمان را فراموش کرده بودیم  و در آن خنکای ساحل چه مشتاق و پر انرژی به گشت و گذار مشغول بودیم . ساعت حدود 23 بود که رو به منزل آقای عینی حرکت کردیم . ددر منزل ایشان بعد از پذیرایی ساعت 24 مهیای استراحت شدیم . ساعت 4:40 دقیقه صبح منزل آقای عینی را به مقصد تنگه زانوس ترک کردیم . ساعت 6:20 با پیاده شدن از ماشین در محوطه بازی که در آنجا بود به صورت حلقه ای گرد آمده و مهیای نرمش و گرم کردن شدیم . همنوردان باشگاه آیلار نیز با چند دقیقه تأخیر به جمع ما پیوستند . پس از نرمش آقای کیان ضمن تشکر از میزبانی آیلار ، همنوردان البرز سبزیشان را به دوستان آیلاری معرفی کردند . سپس آقای عینی همنوردان خود را به البرزیان سبز معرفی کردند .

      البرزیان سبز با لباسهای متحدالشکل و کاورهای گروهی خود و با انظباط کامل ، ستونی ، حرکت خود را در ساعت 6:40 دقیقه آغاز کردند و مسیر دره زانوس را پیش رو قرار دادند . همنوردان نوشهری نیز به رسم ادب بعد از ما به حرکت درآمدند . چند تن از آیلاری ها به عنوان راهنما پیش از ما به سمت دره رفته ، تا هم مسیر را به ما نشان دهند و هم اینکه محل مناسبی را برای صرف صبحانه پیدا کنند .

      حرکت ما بصورت ستونی و کاملأ منظم با سرقدمی آقای مهرعلی پیش رویان و میانداری دکتر کلامی و عقب داری آقای محمدی آغاز شد . مناظر فوق العاده و بی نظیر تنگه زانوس کاملأ ما را مجذوب خود کرده بود . صدای پرندگان و صدای جریان آب رودخانه هیجان ما را برای ادامه مسیر بیشتر و بیشتر می کرد . ساعت 8:30 دقیقه و بعد از حدود 3 کیلومتر پیاده روی در دره به محلی که دوستان پیش رو و راهنمای نوشهری در آنجا برای صرف صبحانه مستقر و آتش روشن کرده بودند رسیدیم . در آنجا مجدد حلقه اتحاد البرز سبزی ها شکل گرفت . آقای کیان ضمن خدا قوت گویی به همه دوستان از آنها خواست به طبیعت و آرامش آن احترام بگذارند و سپس از دکتر کلامی به عنوان مسئول کمیته پزشکی خواستند تا مسائلی را پیرامون خطرات و آسیبها و به جهت پیشگیری از آنها مطالبی را عنوان فرمایند . بعد از صحبتهای دکتر کلامی ، دکتر مهدلو نیز در زمینه گیاهان داروئی اشاراتی داشتند به پوشش گیاهی و غنای منطقه . آقای مهندس صدیقی نیز به عنوان کارشناس رسمی منابع طبیعی در مورد مراتع و جنگلها و ارزش مراتع را نسبت به جنگل برای پایداری خاکها بیان نمودند .  بعد از صرف صبحانه و ثبت عکس یادبود با گروه آیلار از آن تیم جدا شده و با نظم کاری و گروهی خود ، جهت پیمایش جنگل دوباره به راه خود ادامه دادیم .

      گذر از پل چوبی موقت بر روی روخانه و کمک اعضاء ، مخصوصأ با تجربه ترها و همچنین هم نوائی دوستان ، خستگی راه را برطرف می نمود . آب خروشان و جاری کوهستان در هر لحظه آرامش را بیشتر و بیشتر به ما هدیه می کرد .

      ساعت 10:45 دقیقه به نزدیکی به محل تلاقی دو تنگه رسیدیم و در پایکوه استراحتی کوتاه داشتیم . در برنامه کاری خود صعود را هم پیش بینی کرده بودیم  . پس با مشورت و صلاحدید آقایان کیان و پیش رویان بر این شد که تیمی فنی به سر پرستی آقای کیان مسیر صعود را پیش رو قرار دهند و تیم دوم نیز به سرپرستی آقای پیش رویان تا گوسفند سرای اول ادامه مسیر دهند .

    تیم فنی با سر قدمی آقای کیان و همراهی همنورادن خوبمان دکتر کلامی ، مهران پیش رویان ، آزاد صدغی ، علی توکل ، مجید احمد زاده ، آقای شوشنگ لی ، مریم قره داغی و عقبداری آقای حامد محمدی ارتفاعات  نمازیان را هدف حرکت خود قرار داده و از همنوردان نوشهری خود پیشی گرفتیم . مسیر پایکوبه را به سمت قله پیش گرفتیم . در طول مسیر به دوستان راهنمای نوشهری برخوردیم که مشغول استراحت و صرف غذا بودند . بعد از چند دقیقه استراحت ، بعد از دوستان راهنما ، ما نیز مسیر قله پیش رویمان را ادامه دادیم . در مسیر به رودخانه ای که از قله نمازیان جاری بود رسیدیم . آب خنک و گوارایش روح ما را جلا داد . سپس به گوسفند سرایی بسیار زیبا در ارتفاع 2520 متری رسیدیم . پس از حدود نیم ساعت بعد از گوسفندسرا و در ساعت 13:20 دقیقه به قله اول در ارتفاع 2720 متر رسیدیم و در همانجا سرود جاودانه « ای ایران » را سر دادیم . پس از ثبت تعدادی عکس مسیر بازگشت را آغز کردیم . امکان برقراری تماس با تیم دوم نبود پس در مسیر بازگشت زمان و ارتفاع صعود را به همنوردان دیگرمان اطلاع دادیم .

      در مسیر بازگشت در گوسفند سرا توقفی کوتاه داشته و چند دقیقه ای را در مرتع آنجا نشسته و از مناظر و جاذبه های موجود دیدن کردیم . همنودان نوشهریمان نیز از مسیر دیگر دره ، به سمت ارتفاعات ادامه مسیر داده بودند . از محل گوسفند سرا آنان را در کوه مجاور می دیدیم . بعد از ثبت عکس مجدد به راه خود ادامه داده و نهایتأ در ساعت 14:30 دقیقه به تیم دوم رسیده و بعد از کمی استراحت و خوردن غذا راه دره و بازگشت  را در پیش گرفتیم . در مسیر بازگشت ، به محلی که در آنجا صبحانه را صرف کرده بودیم رسیدیم . پیاده روی در جنگل زیبای زانوس ، تمامی نداشت . کمی استراحت کردیم . فضای دلنشین منطقه و آب و هوای آنجا ، حس شیطنت  و شعف ما را چند برابر کرده بود ، شوخی و خنده ، هم نوائی . چنان مشغول هم نوائی و شادی بودیم که چند نفری که در دشت مقابل مشغول قدم ردن بودند با دیدن ما ، شادمان شده و ما را برای گرفتن عکس یادگاری دعوت کردند . پذیرفتیم .

      بعد از گرفتن عکس ، از دوستان جدیدمان خداحافظی کرده و ادامه مسیر دادیم . در ساعت 17:50 دقیقه به محل آغازین حرکت ، جایی که آقای رضوانی راننده ماشین ما برای بازگشت انتظار ما را می کشید رسیدیم . کوله دکتر مهدلو پیش آقای عینی جا مانده بود ، پس ناگزیز دقایقی نیز در محل پارک ماشین منتظر یکی از راهنماها که زحمت بازگرداندن کوله را می کشید شدیم . در همین حین ما نیز فرصت را مغتنم شمرده به مرتب کردن کوله ها و جمع کردن وسایلمان شدیم و همچنین به صرف غذاهایی که به علت حجم بالا از بردنشان با خود ممانعت کرده بودیم پرداختیم . در ساعت 18:45 دقیقه پس از گرفتن کوله از دوستان نوشهری خداحافظی کرده و مسیر کرج را پیش رو قرار دادیم . جاده چالوس یکطرفه بود . تصمیم داشتیم برای خوردن آش در کندوان توقفی داشته باشیم که به دلیل شلوغی بیش از  حد آنجا از تصمیم خود منصرف شدیم . کم کم لحظات پایانی این برنامه زیبا داشت به پایان می رسید . هرچند با تمام خستگی راه ، اصلآ خبری از خستگی در دوستان دیده نمی شد . به پایان راه رسیدیم . ساعت 23 روبروی مسجد جامع کرج ، از دوستان خوبمان به دلیل همراهی خوبشان تشکر و خداحافظی کردیم .

 

 درباره تنگه زانوس و ارتفاعات نمازیا و جغرافیای آن بیشتر بدانیم : 

      زانوس روستایی  تاریخی است که در جنوب شهرستان نوشهر از توابع بخش کجور قرار دارد ، جزء دهستان زانوس رستاق است . این روستا از شمال به روستای خوشل ، از جنوب به ارتفاعات البرز ، قله ی نمازگاه (نمازیا ) و از مشرق به روستای میخساز و ازمغرب به روسـتای اطاق سرا محـدود می شود  . که درطـول جـغرافـیایی  548863  وعرض جـغرافیایی 4021117 قرار دارد . اختلاف سطح  زمین  این روستا با سطح دریا از 1560 مترالی  3860  متر متغیر است و با مساحت تقریبی  16000 هکتارمی باشد .

      کوه های زانوس عبارتند از : گراز به صورت نیمه جنگلی ، گرزمون ، پی تنیار ، ایتلنگ به صورت جنگلی .  نیرکلم و اسپرس به صورت استیپی ، چخماخ کر و سید محسن کر به صورت صخره ای . علاوه  بر مواردی که ذکر گردید ه این  منطقه دارای چندین غار طبیعی نیز هست که  مهمترین  آنها عبارتند از : غارتلا قزوین ،غار خشک پی کر، غارشاه نشین کر، غار اوپاچ ، غاراسپرس ، اسپول و اسپول سرخ تاش ( غار تلا قزوین یکی از بزرگترین غارهای این منطقه است  که تاکنون افسانه های زیادی در باره ی آن گفته اند  و تا کنون کسی نتوانست تا انتهای آن دست یابد بنابراین عمق آن  دقیقا  مشخص نیست و نیاز به کارشناسی حرفه ای دارد . ) غاراسپرس یک غاربسیاربزرگ است که توسط اینجانب به طوردقیق اندازه گیری شده است به قرار زیر می باشد . ارتفاعات مرتفع  زانوس را چندین  قله ی بلند تشکیل می دهد  که  بلند ترین آن قله ی نمازگاه (نمازیا) است که با ارتفاع  بیش  از 3860  متراست که نسبت به  قله های دیگر خود نمایی می کند . زانوس دارای یک رود خانه به نام زانوس رود است که از ارتفاعات زانوس سرچشمه می گیرد و به پایین دست سرازیر می شود و با پیوستن به رود های کجور و ایوار تشکیل زانوس رود را می دهد که در نقشه ی جغرافیایی ایران نیز به همین نام معروف است .

      زانوس رود در دو آب با تلاقی رود کندوان تشکیل یک رود خانه بزرگ به نام چالوس رود را می دهد که این رود خانه یکی از رودخانه های حفاظت شده ی کشور است ویکی از آبریزهای مهم دریای خزر محسوب می شود . زانوس دریک منطقه ی کوهستانی قراردارد و فاقد دریا است . وحداقل 60کیلومتر با دریا فاصله دارد.

 جمعیت :

      تعداد خانوار :50 خانوار . جمعیت این روستا متغیر است در زمستان 50 خانوار و در ایام خاص و تابستان بالای 500 نفر جمعیت دارد .

صیدگاه ها :

      زانوس فاقد دریا است بنابراین صید گاه دریایی وجود ندارد ولی همانطوری که در بند 6 و 7 اشاره شد زانوس دارای رود خانه است که از آب بسیارسرد و صاف و زلالی برخورداراست که زیست گاه ماهی قزل آلای خال قرمز بومی است . این ماهی یکی از نادر ترین ماهی های جهان است . از آنجایکه این ماهی از ماهی های حمایت شده است صید آن بدون پروانه ی ویژه ممنوع است وهمه ساله از طرف ادراه حفاظت محیط زیست شهرستان نوشهر وچالوس از اوایل بها رتا اواخر شهریور پروانه ی ویژه جهت صید این ماهی برای علاقه مندان صادر می شود .

      همچنین  منطقه ی زانوس دارای  یخچال طبیعی به  نام  یخ نو بوده که در طول سال انباشته از برف ویخ است و ذخیره گاه  مناسبی  برای آبهای زیر زمینی  منطقه است ،  این آب ها ی زیر زمینی به  صورت چشمه از دل زمین بیرون می جهد که معروفترین این چشمه ها  عبارتند از:  ملک چشمه ، قاسم خان چشمه ، کیجا چشمه  ، کل وز چشمه  ،  دانوچشمه  ،  کلاره چشمه ، نیرکلم چشمه  ،  اسپرس چشمه  ،  چپلی او ، سنگ چشمه ، نو دَکِشی ، اَل نو ، لارو سر چشمه ( که آب شرب روستای کیاکلا را تأمین می کند )  و چشمۀ سنگ روبَستک  ( که آب شرب روستای زانوس را تأمین می کند که در هرثانیه 7 الی 8 لیتر آب دهی دارد . )

      همچنین  منطقه ی زانوس دارای  یخچال طبیعی به  نام  یخ نو بوده که در طول سال انباشته از برف ویخ است و ذخیره گاه  مناسبی  برای آبهای زیر زمینی  منطقه است ،  این آب ها ی زیر زمینی به  صورت چشمه از دل زمین بیرون می جهد که معروفترین این چشمه ها  عبارتند از:  ملک چشمه ، قاسم خان چشمه ، کیجا چشمه  ، کل وز چشمه  ،  دانوچشمه  ،  کلاره چشمه ، نیرکلم چشمه  ،  اسپرس چشمه  ،  چپلی او ، سنگ چشمه ، نو دَکِشی ، اَل نو ، لارو سر چشمه ( که آب شرب روستای کیاکلا را تامین می کند )  و چشمۀ سنگ روبَستک  ( که آب شرب روستای زانوس را تأمین می کند که در هرثانیه 7 الی 8 لیتر آب دهی دارد . )

      منطقه ی  جنگلی زانوس  از نوع  جنگلهای هیرکانی (پهن برگ)  است با مساحت تقریبی 10000 هکتار . این محدوده  دارای درختانِ جوان ، میان سال ، وهمچنین درختانِ مسن که عمدتا ً در کلاس هایی با قطر 7 الی 110 سانتی متر است .  که به دلیل عد م  دسترسی و نداشتن جاده های جنگلی و قرار گرفتن خارج از طرح های بهره برداری در امان ماند ، این امر باعث  شد  تا  پوشش  انبوهی از درختان را در منطقه شاهد باشیم .

      عمده ترین  گونه ها ی درختی  منطقه  عبارتند  از :  بلوط -  بلند مازو -  راش -  لِوَ  - مَمرَز - نمدار - کرب -  وَن - مَلَچ - اوجا - آزاد (ازّار) - بید -  شیردار - گیلاس وحشی ( آلوکک) - کرچف  (کرچت) - سپیدار - بید مشک - چنار (نسل چنار در زانوس منقرض شد )

      مـیوه های جنگلی زانوس عبارتند از: سیب وحشی ( تَل سیب )،  آلوچه ی وحشی (ریک هلی ) گلابی  وحشی (همروتلک ) ، بـارانک  ( اَلندری ) ، ازگـیل  وحشی (کنس ) ، ولیک سیاه  ،  ولیک قرمز  ، ولیک جگری ، زرشک کبود  و زرشک قرمز هستند .

      منطقه ی استپی آن شامل چندین مرتع بزرگ بنام های ، نیرکلم ، اسپرس  ، بارانداز و اتلنگ  می باشد که به علت بارش برف در زمستان و بارش باران در فصل بهار دارای پوشش گیاهی عالی وهمچنین گیاهان دارویی است که چراگاه بسیار مناسبی برای دام های اهلی  و جانوران وحشی می باشد .

آب و هوا :

      روستای زانوس دارای آب و هوای کوهستانی با تابستانهای خنک و زمستانهای سرد و یخبندان است که دربعضی ازسالها سرما و برف وبوران تا اواسط  بهار ادامه  دارد . تابستان ، دارای آب وهوای بسیارمعتدل و دلپذیراست که بخاطر خوش آب  و هوا بودن جمعیّت آن  به چندین برابر افزایش می یابد . این روستا به علت کوهستانی بودن رطوبت زیادی ندارد . وزش باد در زانوس عمدتا ً از شمال به جنوب است . از آنجایکه سه طرف زانوس را ارتفاعات بلند وجنگل احاطه کرده است وزش باد به صورت ملایم می وزد . تا کنون باد های طوفان زا در زانوس اتفاق نیفتاد . که باعث تخریب ویا خسارات غیر قابل جبران باشد .

      منطقه ی زانوس دارای گیاهان دارویی بسیارزیادی است ولی به علت اینکه کمتر دررابطه با گیاهان کارشده اکثر گیاهان دارویی زانوس ناشناخته هستند .

گزارشی از روابط عمومی : مریم قره داغی